Frans-Polynesië — kaart en feiten

Over Frans-Polynesië

Frans-Polynesië is een overzeese collectiviteit van Frankrijk, verspreid over een uitgestrekt deel van de zuidelijke en centrale Stille Oceaan, met een breedte van meer dan 2.000 kilometer van oost naar west. De hoofdstad is Papeete, gelegen op het eiland Tahiti in de Gezelschapseilanden. De totale bevolking telt ongeveer 280.000 mensen, van wie de meerderheid op Tahiti woont. Het territorium bestaat uit 118 eilanden en atollen, verdeeld over vijf hoofdarchipen: de Gezelschapseilanden, de Tuamotu-archipel, de Gambiereilanden, de Marquesaseilanden en de Australeilanden. Frans-Polynesië heeft aanzienlijke interne autonomie, met een eigen gekozen regering en een president van Frans-Polynesië; Frankrijk beheert de defensie, buitenlandse betrekkingen en openbare veiligheid. De economie steunt op toerisme, parelkweek—met name zwarte Tahitiaanse parels—visserij en Franse staatssubsidies.

Geografie en landschap

De eilanden van Frans-Polynesië variëren van hoge, ruige vulkanische toppen tot laaggelegen koraalatollen die nauwelijks boven de zeespiegel uitkomen. Tahiti, het grootste eiland, rijst op tot 2.241 meter bij de Mont Orohena en wordt gekenmerkt door dramatische bergkammen, weelderige regenwouddalen en snelstromende rivieren. De Gezelschapseilanden omvatten Bora Bora—beroemd om zijn turquoise lagune en centrale basalttop—en Moorea met zijn diep ingesneden baaien. De Tuamotu-archipel bestaat uit meer dan 75 lage koraalatollen. De Marquesaseilanden zijn dramatisch ruig, met steile kliffen en geen barrièreriften. Het klimaat is overal tropisch, met een warme, natte periode van november tot april en een koelere, drogere periode van mei tot oktober.

Geschiedenis

De eilanden van Frans-Polynesië werden zo'n 2.000 jaar geleden bevolkt door Polynesische zeevaarders, waarbij de Marquesaseilanden tot de vroegst bewoonde behoren en als springplank dienden voor de kolonisatie van Hawaï en Nieuw-Zeeland. De eerste Europese contacten dateren uit de 16e eeuw; de Gezelschapseilanden werden verkend door de Britse zeevaarders Samuel Wallis (1767) en James Cook (1769). In de vroege 19e eeuw kwamen Franse missionarissen en handelaren, en in 1842 vestigde Frankrijk een protectoraat over Tahiti, gevolgd door formele annexatie van de Gezelschapseilanden in 1880. Frans nucleair testen vond plaats op de atollen Mururoa en Fangataufa van 1966 tot 1996. In 2004 werd Frans-Polynesië een overzeese collectiviteit met uitgebreide autonomie. Een lokale onafhankelijkheidsbeweging, jarenlang geleid door Oscar Temaru, bepleit volledige zelfbeschikking.