Gabon — kaart en feiten

Over Gabon

Gabon is een land in Centraal-Afrika, gelegen op de evenaar. Het grenst in het noorden aan Kameroen, in het oosten en zuiden aan de Republiek Congo en in het westen aan de Atlantische Oceaan. De hoofdstad en grootste stad is Libreville, met ongeveer 800.000 inwoners van de circa 2,3 miljoen Gabonezen. Gabon behoort tot de welvarendere Afrikaanse landen dankzij omvangrijke offshore-oliereserves, die een relatief hoog bbp per hoofd van de bevolking opleveren. Daarnaast zijn hout en mangaanerts belangrijke exportproducten. De bevolking bestaat uit meer dan veertig Bantoe-etnische groepen, waarvan de Fang de grootste is. Frans is de officiële taal. Na de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1960 werd het land decennialang geregeerd door Omar Bongo, die van 1967 tot zijn dood in 2009 aan de macht was. In augustus 2023 pleegde het leger een staatsgreep en verdreef president Ali Bongo Ondimba, waarmee een einde kwam aan meer dan vijftig jaar Bongo-dynastie. Generaal Brice Oligui Nguema nam de macht over.

Geografie en landschap

Gabon beslaat ongeveer 270.000 vierkante kilometer equatoriaal Centraal-Afrika. Circa 85 procent van het grondgebied is bedekt met dicht tropisch regenwoud, waarmee het tot de meest beboste landen ter wereld behoort. De smalle kuststrook verbreedt zich in het zuiden, nabij de monding van de Ogooué-rivier, de voornaamste rivier van het land. De Ogooué ontspringt in de Republiek Congo en stroomt over zo'n 1.200 kilometer westwaarts om bij Port-Gentil in de Atlantische Oceaan uit te monden. Port-Gentil is de belangrijkste commerciële havenstad van Gabon. Het binnenland verheft zich tot plateaus en lage gebergten, waaronder het Massif du Chaillu in het centrum-zuiden, met de Iboundji als hoogste punt op ongeveer 1.575 meter. Het klimaat is equatoriaal: warm, vochtig en nat gedurende het hele jaar, met twee regenseizoenen aan de kust. De uitzonderlijke biodiversiteit omvat bosolifanten, westelijke laaglandgorilla's en mandrills. Meer dan een dozijn nationale parken beschermen grote stukken jungle.

Geschiedenis

De vroegst bekende bewoners van Gabon waren Pygmeeën, die later werden verdrongen of geabsorbeerd door Bantoe-sprekende migranten. In de vijftiende eeuw legden Portugese zeevaarders contact met de kust en noemden het estuarium bij het huidige Libreville "gabão", naar het Portugese woord voor een soort mantel. De Fransen vestigden zich in de vroege negentiende eeuw en stichtten in 1849 Libreville als nederzetting voor vrijgemaakte slaven. In 1910 werd Gabon onderdeel van Frans Equatoriaal Afrika en bleef het onder Frans bestuur totdat het op 17 augustus 1960 onafhankelijk werd. Léon M'ba werd de eerste president en werd in 1967 opgevolgd door Omar Bongo, die na zijn bekering tot de islam de naam El Hadj Omar Bongo Ondimba aannam. Bongo leidde het land door een oliekonjunctuur die delen van het land moderniseerde maar ook autoritair éénpartijbestuur vestigde. Na zijn overlijden in 2009 volgde zijn zoon Ali Bongo hem op. Betwiste verkiezingen in augustus 2023 leidden slechts uren na de uitslag tot een militaire staatsgreep.