Tajikistan — kaart en feiten

Over Tadzjikistan

Tadzjikistan is een ingesloten republiek in Centraal-Azië met een bevolking van ongeveer 10 miljoen mensen. De hoofdstad en grootste stad is Doesjanbe. Het land wordt bestuurd als een presidentiële republiek, maar wordt in de praktijk al sinds 1994 geregeerd door president Emomali Rahmon, waarmee het een van de langst dienende autoritaire leiders ter wereld is. Tadzjikistan is het kleinste land naar oppervlakte in Centraal-Azië en het armste naar bbp per hoofd, met een economie die sterk afhankelijk is van aluminiumproductie, katoenteelt en overmakingen van migrerende arbeiders in het buitenland, met name in Rusland. Waterkracht is een belangrijke nationale hulpbron vanwege het bergachtige terrein en de overvloedige rivieren. Tadzjikistan gebruikt de somoni als valuta. De officiële taal is Tadzjieks, een vorm van het Perzisch geschreven in het cyrillisch schrift, terwijl Russisch een belangrijke taal voor interetnische communicatie blijft. De bevolking is overwegend moslim, met de soennieten als grootste stroming.

Geografie en landschap

Tadzjikistan is een van de meest bergachtige landen ter wereld, met meer dan 90 procent van het grondgebied bedekt door bergen. De Pamirgebergten domineren het oostelijke deel van het land, vaak het "Dak van de Wereld" genoemd, waarbij de Ismoil Somoni-top (vroeger Communismuspiek) met 7.495 meter het hoogste punt van de voormalige Sovjet-Unie is. De westelijke laagvlakten langs de rivier de Amu Darya en Syr Darya herbergen het grootste deel van de landbouw en bevolking. De Ferganavallei in het noorden is een vruchtbare landbouwregio die gedeeld wordt met Oezbekistan en Kirgizstan. De Vakhsh-rivier is een belangrijke waterweg en de locatie van de Nurekdam, een van de hoogste aarden dammen ter wereld. Het Karakulmeer in de Pamirs is een van de grootste hooggelegen meren in Azië. Het klimaat varieert sterk van continentaal in de valleien tot alpiene omstandigheden in de bergen.

Geschiedenis

Het grondgebied van het moderne Tadzjikistan was al in de oudheid bewoond en maakte deel uit van verscheidene oude rijken, waaronder het Achaemenidische Perzische Rijk en het rijk van Alexander de Grote. De regio was de thuisbasis van de Sogdische beschaving, die bloeide als handelscentrum langs de Zijderoute. De Arabische verovering in de zevende eeuw bracht de islam naar de regio. De Samanidendynastie, die regeerde van de negende tot de tiende eeuw, wordt beschouwd als een gouden tijdperk van de Tadzjiekse cultuur en de Perzische literatuur. De Mongoolse invasies in de dertiende eeuw veroorzaakten wijdverspreide verwoestingen. De regio viel daarna onder de Timuriden en later de Oezbeekse khanaten. Rusland breidde zich in de negentiende eeuw uit in Centraal-Azië. Het Sovjet-bewind begon na 1917, en Tadzjikistan werd in 1929 als Socialistische Sovjetrepubliek opgericht. Onafhankelijkheid volgde in 1991, hoewel een verwoestende burgeroorlog van 1992 tot 1997 tienduizenden levens kostte.