Soedan — kaart en feiten

Over Soedan

Soedan is een groot land in het noordoosten van Afrika met een bevolking van ongeveer 46 miljoen mensen. De hoofdstad Khartoem ligt op de samenvloeiing van de Blauwe en de Witte Nijl. Soedan is een overwegend arabisch en islamitisch land dat sinds de onafhankelijkheid in 1956 te kampen heeft gehad met aanhoudende instabiliteit. Decennialang werd het land geleid door Omar al-Bashir, wiens autoritaire regering in april 2019 na massale protesten door het leger werd omvergeworpen. Een transitieraad van militairen en burgers werd ingesteld, maar in oktober 2021 greep generaal Abdel Fattah al-Burhan de macht via een coup. In april 2023 brak een verwoestend gewapend conflict uit tussen de Soedanese strijdkrachten en de paramilitaire Rapid Support Forces. Miljoenen mensen zijn ontheemd en in verschillende regio's zijn hongersnoodcondities afgekondigd. De economie steunt op landbouw, goudwinning en veeteelt. Arabisch is de officiële taal. Het verlies van Zuid-Soedan in 2011 beroofde het land van een groot deel van zijn olie-inkomsten.

Geografie en landschap

Soedan beslaat ongeveer 1,88 miljoen vierkante kilometer en is het derde grootste land in Afrika. In het noorden overheerst woestijn, die geleidelijk overgaat in semi-aride savanne en tropisch bosland in het uiterste zuiden. De Nubische Woestijn strekt zich uit in het noordoosten, terwijl de Libische Woestijn het noordwesten beslaat. De Nijl en zijn zijrivieren zijn de bepalende geografische kenmerken: de Blauwe Nijl ontspringt in Ethiopië en de Witte Nijl stroomt vanuit Centraal-Afrika, om bij Khartoem samen te komen. De Nijlvallei vormt het agrarische hart van het land. In het westen rijst het Jebel Marra-massief in Darfur op tot meer dan 3.000 meter. De Rode Zeekust in het noordoosten biedt Soedan zijn enige maritieme toegang; de havenstad Port Sudan is de voornaamste poort naar de buitenwereld. Het klimaat loopt uiteen van hyper-aride in de Sahara-zone tot tropisch in het zuiden, waarbij het noorden nauwelijks neerslag ontvangt.

Geschiedenis

De Nijlvallei in het huidige Soedan was de bakermat van enkele grote beschavingen van de oudheid. Het Koninkrijk Koesj bloeide vanaf circa 2500 v.Chr. en breidde op zijn hoogtepunt zijn heerschappij uit over Egypte. Later werd Meroe het centrum van het Meroïtisch Koninkrijk, een belangrijk knooppunt van ijzerbewerking en handel. De regio werd in de zesde eeuw gekerstend en later geïslamiseerd vanaf de vijftiende eeuw door Arabische migratie en het Funj-sultanaat. Ottomaanse en Egyptische invloed breidde zich in de negentiende eeuw zuidwaarts uit, waarna de Mahdistische Staat onder Muhammad Ahmad al-Mahdi in 1885 de Turks-Egyptische troepen verdreef en de Britse generaal Charles Gordon in Khartoem doodde. Britse en Egyptische troepen heroverdenden Soedan in 1898 en vestigden het Anglo-Egyptisch Condominium. Soedan werd onafhankelijk op 1 januari 1956. De decennia daarna werden gekenmerkt door militaire coups, twee lange burgeroorlogen met het zuiden en het Darfur-conflict vanaf 2003.