Jordanië — kaart en feiten

Over Jordanië

Jordanië is een constitutionele monarchie in het Midden-Oosten met een bevolking van ongeveer 10 miljoen mensen, een aantal dat aanzienlijk is gegroeid door opeenvolgende golven van Palestijnse, Iraakse en Syrische vluchtelingen. Amman is de hoofdstad en verreweg de grootste stad. Het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië wordt bestuurd als constitutionele monarchie; koning Abdullah II regeert sinds 1999 en beschikt over aanzienlijke uitvoerende bevoegdheden. De economie steunt op dienstverlening, toerisme, de export van fosfaat en kalium en aanzienlijke buitenlandse hulp en overmakingen. Jordanië heeft zeer beperkte olie- en gasbronnen en moet het merendeel van zijn energie importeren. Het land huisvest een van de hoogste vluchtelingenbevolkingen per hoofd van de bevolking ter wereld, wat een aanhoudende druk legt op de openbare diensten. Arabisch is de officiële taal en de islam is de staatsgodsdienst, hoewel Jordanië een beleid van religieuze tolerantie voert. Jordanië sloot in 1994 een vredesverdrag met Israël.

Geografie en landschap

Jordanië beslaat ongeveer 89.000 vierkante kilometer en is grotendeels binnenlands, met een korte kustlijn van circa 26 kilometer aan de Golf van Aqaba in het zuiden, die toegang geeft tot de Rode Zee. Het land kan ruwweg worden verdeeld in drie geografische zones. De Jordaan-Riftvallei in het westen, met daarin de Jordaan en de Dode Zee, het laagste punt op het aardoppervlak op circa 430 meter onder de zeespiegel, vormt een dramatische natuurlijke grens met Israël en de Westelijke Jordaanoever. Ten oosten van de slenk rijst het Jordaanplateau op tot tussen de 900 en 1.700 meter en ontvangt relatief meer neerslag, waardoor het grootste deel van de bevolking en de landbouw wordt ondersteund. Verder naar het oosten gaat het landschap over in de uitgestrekte Syrische en Arabische woestijnen. De Wadi Rum-woestijn in het zuiden staat bekend om zijn opvallende rode zandsteenformaties. Het klimaat varieert van mediterraan in het noordwesten tot hyper-aride in de oostelijke woestijn.

Geschiedenis

Het grondgebied van het huidige Jordanië is bewoond geweest sinds het paleolithicum. Het maakte deel uit van opeenvolgende oude beschavingen, waaronder het Nabateese Koninkrijk, waarvan de rozeroze hoofdstad Petra omstreeks de vierde eeuw voor Christus werd gesticht en een belangrijk knooppunt van karavanhandel werd. Het gebied werd in 106 na Christus opgenomen in het Romeinse Rijk als de provincie Arabia Petraea. Na het Byzantijnse tijdperk volgde de Arabisch-islamitische overheersing na de Slag bij de Jarmuk in 636 na Christus. Daarna volgden het Umayyad-, Abbasidische, Kruisvaarders-, Mamluk- en Ottomaans bewind. Na de Ottomaanse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog beheerde Groot-Brittannië het gebied als Transjordanië onder een Volkenbondsmandaat vanaf 1921. Het Emiraat Transjordanië werd volledig onafhankelijk in 1946 onder emir Abdullah I. Na de Arabisch-Israëlische oorlog van 1948 annexeerde Jordanië de Westelijke Jordaanoever. Koning Hussein regeerde van 1952 tot 1999 en zijn zoon Abdullah II zet Jordanië voort als een relatief stabiele actor in een volatiele regio.