Guinee-Bissau — kaart en feiten

Over Guinee-Bissau

Guinee-Bissau is een klein West-Afrikaans land dat grenst aan Senegal in het noorden en Guinee in het zuiden en oosten, met een Atlantische kustlijn in het westen. De hoofdstad is Bissau, de grootste stad van het land, en het totale bevolkingsaantal bedraagt circa 2,1 miljoen. Guinee-Bissau behoort tot de armste landen ter wereld en staat vrijwel altijd onderaan de ranglijst van de menselijke ontwikkelingsindex. De economie is sterk afhankelijk van de export van cashewnoten, die het overgrote deel van de exportinkomsten vertegenwoordigen, naast subsistentielandbouw en visserij. Het land is etnisch divers, met de Balanta, Fula, Mandinka, Manjaco en Papel als belangrijkste groepen. Portugees is de officiële taal, maar het Creools van Guinee-Bissau is de meest gesproken lingua franca. Sinds de onafhankelijkheid van Portugal op 24 september 1974 heeft het land chronische politieke instabiliteit gekend, met meerdere staatsgrepen en moorden op staatshoofden. De narcoticahandel heeft het land verder gedestabiliseerd: internationale waarnemers omschrijven het als een narco-staat vanwege zijn rol als doorvoerpunt voor Zuid-Amerikaans cocaïne naar Europa.

Geografie en landschap

Guinee-Bissau beslaat circa 36.000 vierkante kilometer laaggelegen West-Afrika. Het vastelandslandschap is overwegend vlak, zelden hoger dan zestig meter, en wordt gekenmerkt door uitgebreide getijderivier, estuaria en mangrovebossen die diep het binnenland in doordringen langs de rivieren Geba, Cacheu en Corubal. De Corubal, de grootste rivier van het land, ontspringt in het Fouta-Djallon-hoogland van Guinee. De kustlijn is uitzonderlijk ingesneden en gefragmenteerd. Voor de kust ligt de Bijagós-archipel, een UNESCO-biosfeerreservaat bestaande uit circa 88 eilanden en eilandjes, waarvan circa 20 permanent bewoond zijn. De archipel is een van de meest ecologisch intacte kustvochtige gebieden in West-Afrika, met grote populaties zoetwaternijlpaarden, nestelende zeeschildpadden, lamantijnen en een buitengewone diversiteit aan trekvogels.

Geschiedenis

Het grondgebied van Guinee-Bissau maakte deel uit van het Koninkrijk Gabu, een Mandinka-staat die als tributaire van het Mali-keizerrijk was gevormd en tot de negentiende eeuw bleef bestaan. Portugese ontdekkingsreizigers bereikten de kust halverwege de vijftiende eeuw en vestigden handelsposten die belangrijke knooppunten werden in de slavenhandel. De haven van Cacheu was een vroeg centrum van Portugese activiteit. Portugal koloniseerde het binnenland pas daadwerkelijk in het begin van de twintigste eeuw. In 1956 medeoprichtte Amílcar Cabral de Afrikaanse Partij voor de Onafhankelijkheid van Guinee en Kaapverdië (PAIGC), die in 1963 een gewapende guerrillastrijd begon. Guinee-Bissau riep eenzijdig de onafhankelijkheid uit in 1973, erkend door Portugal na de Anjerrevolutie in 1974. Cabral werd in 1973 vermoord vóór de onafhankelijkheid. De jaren daarna werden gekenmerkt door herhaalde staatsgrepen in 1980, 2003, 2009 en 2012.