Kazachstan — kaart en feiten

Over Kazachstan

Kazachstan is het grootste niet aan zee grenzende land ter wereld qua oppervlakte, met ongeveer 2,7 miljoen vierkante kilometer, en het negende grootste land ter wereld. Het heeft een bevolking van circa 19 miljoen mensen. Astana, voorheen bekend als Nur-Sultan tussen 2019 en 2022, is de hoofdstad, terwijl Almaty, gelegen in het zuidoosten, de grootste stad en het belangrijkste commerciële centrum blijft. Kazachstan is een presidentiële republiek; Kassym-Jomart Tokajew is president sinds 2019, na het langdurige presidentschap van Noersoeltan Nazarbajev, die regeerde van de onafhankelijkheid in 1991 tot 2019. De economie is sterk afhankelijk van olie-, aardgas- en mineraalexport, waaronder uranium, waarvan Kazachstan de grootste producent ter wereld is. Kazachen en Russen zijn de twee grootste etnische groepen. Kazachs en Russisch zijn beide officiële talen. Het land heeft aanzienlijke economische vooruitgang geboekt maar staat voor voortdurende uitdagingen op het gebied van bestuur en politieke vrijheden.

Geografie en landschap

Kazachstan strekt zich over een enorm grondgebied uit over Centraal-Azië en in Oost-Europa, met een breedte van bijna 3.000 kilometer van west naar oost. Het land kent een buitengewone diversiteit in zijn fysieke geografie. De westelijke en centrale regio's worden gedomineerd door uitgestrekte steppen, vlakke of lichtgolvende graslanden die historisch gezien nomadisch pastoralisme ondersteunden. De westelijk gelegen Kaspische Depressie omvat de Kaspische Zeekust, waardoor Kazachstan toegang heeft tot de grootste binnenzee ter wereld. De Aral Zee, ooit een van de vier grootste meren ter wereld, bevindt zich op de grens met Oezbekistan; haar bijna volledige verdwijning door Sovjet-tijdse irrigatieomleidingen van de Amu-Darja en Syr-Darja is een van de grote milieurampen van de twintigste eeuw. De Tiansjan en Altaj-gebergten domineren het zuidoosten en oosten, met Khan Tengri op 6.995 meter. Het klimaat is sterk continentaal.

Geschiedenis

De steppen van Kazachstan zijn bewoond geweest sinds het paleolithicum en waren de thuisbasis van enkele van 's werelds vroegste paardentemmende culturen. De Scythen, Saka en later de Hunnen, die uit deze regio's afkomstig waren, lieten significante culturele sporen na. Het Turkse Khaganaat controleerde een groot deel van de regio vanaf de zesde eeuw na Christus, en latere Turkse en Mongoolse rijken vormden de nomadische samenlevingen. Kazachstan maakte deel uit van het Mongoolse Rijk vanaf de dertiende eeuw; het Kazachse Khanaat ontstond in de vijftiende eeuw toen de Mongoolse macht fragmenteerde. De Russische imperiale expansie in de Kazachse steppe begon serieus in de achttiende eeuw, waarbij de formele annexatie grotendeels was voltooid tegen het midden van de negentiende eeuw. De Sovjet-periode bracht collectivisatie, die het nomadische leven verwoestte en een catastrofale hongersnood veroorzaakte in 1931–1933, waarbij naar schatting 1,5 miljoen Kazachen om het leven kwamen. Kazachstan verklaarde op 16 december 1991 de onafhankelijkheid.