Nieuw-Zeeland — kaart en feiten

Over Nieuw-Zeeland

Nieuw-Zeeland is een eilandland in de zuidwestelijke Stille Oceaan, bestaande uit twee hoofdlandmassa's — het Noordereiland en het Zuidereiland — naast talrijke kleinere eilanden. Met een bevolking van ongeveer 5,1 miljoen mensen is het een constitutionele monarchie met koning Charles III als staatshoofd, ter plaatse vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal. Nieuw-Zeeland was in 1893 een van de eerste landen ter wereld die vrouwen het recht om te stemmen verleende. Het land heeft twee officiële talen: Engels en Maori. De Maori-cultuur vormt een fundamenteel onderdeel van de nationale identiteit en beïnvloedt kunst, taal, sport en het publieke leven. Nieuw-Zeeland staat wereldwijd bekend om zijn prachtige natuurlandschappen, avontuurlijke buitenrecreatie, filmindustrie — met name als filmlocatie voor de Heer der Ringen-trilogie — en progressief sociaal beleid. De economie wordt voornamelijk gedreven door de landbouw, met name zuivel- en vleesexport, naast toerisme en technologiesectoren.

Geografie en landschap

Nieuw-Zeeland beslaat ongeveer 268.000 vierkante kilometer en ligt zo'n 2.000 kilometer ten zuidoosten van Australië, aan de andere kant van de Tasmanzee. Het Noordereiland wordt gekenmerkt door vulkanische plateaus, geothermische activiteit en vruchtbaar landbouwland. Het Zuidereiland wordt gedomineerd door de Zuidelijke Alpen, een dramatische bergrug die de lengte van het eiland doorkruist; Aoraki/Mount Cook op 3.724 meter is het hoogste punt van het land. De westkust van het Zuidereiland ontvangt een van de hoogste regenvallers op aarde en onderhoudt oeroud gematigd regenwoud. Fiordland in het uiterste zuidwesten is een door gletsjers gevormd wildgebied van fjorden, meren en dicht struikgewas. Nieuw-Zeeland ligt op de Pacifische Vuurring en ervaart regelmatig aardbevingen en vulkanische activiteit.

Geschiedenis

Nieuw-Zeeland werd als eerste bewoond door Polynesische zeevaarders, de voorouders van de Maori, die ongeveer 700 jaar geleden in kano's vanuit Oost-Polynesië arriveerden. Europees contact begon met de Nederlandse ontdekkingsreiziger Abel Tasman in 1642, hoewel duurzame Europese nederzettingen volgden op de reizen van James Cook in de jaren 1760. In 1840 werd het Verdrag van Waitangi ondertekend tussen de Britse Kroon en Maori-hoofden, waarmee de Britse soevereiniteit werd vastgesteld terwijl de landrechten van de Maori werden erkend. Kolonisatie bracht aanzienlijke landonteigening en de Nieuw-Zeelandse Oorlogen van de jaren 1860. Nieuw-Zeeland werd in 1853 een zelfbesturende kolonie en in 1907 een dominion. De twintigste eeuw zag Nieuw-Zeeland deelnemen aan beide wereldoorlogen, waarbij de Gallipoli-campagne van 1915 een bepalende rol speelde bij het vormen van de nationale identiteit.